De Grote Serie A-uitspraakgids

Je kent het wel, je komt al jaren in Italië en hebt de taal eindelijk een beetje onder de knie, maar toch weet je af en toe nog niet helemaal hoe je bepaalde woorden of namen moet pronunciare. Dat is heel normaal, want in tegenstelling tot in het Frans of Spaans gebruikt het Italiaans zelden ‘accentjes’ om aan te geven waar de klemtoon ligt en bovendien vliegen de vreemde lettercombinaties je om de oren. Daarom proberen we jullie kennis met deze gids een beetje bij te schaven.

Tussen de [haakjes] vind je de uitspraak van de naam of het woord. Het onderstreepte deel in hoofdletters is de klemtoon. Lettergrepen zijn van elkaar gescheiden door een punt.

C

Cerci [TSJER.tsjie] – Een enkele c wordt zowel vóór een i als e uitgesproken als tsj

Bonucci [bo.NOE.tsjie], Lecce [LE.tsje] – Een dubbele c wordt zowel vóór een i als e uitgesproken als tsj

Cassano [kas.SA.no], Conte [KON.te], Cutrone [ku.TROO.ne] – Een c wordt vóór een a, o en u altijd uitgesproken als k

Riccardo [ri.KAR.do], Miccoli [MI.ko.lie], Cuccureddu [ku.ku.REH.du] – Een dubbele c wordt vóór een a, o en u altijd uitgesproken als k

Che [KE] – Een enkele of een dubbele c wordt vóór een h wordt altijd uitgesproken als k

G

Gentile [djen.TIE.le], Gilardino [djie.lar.DIE.no] – Een enkele g wordt zowel vóór een i als e uitgesproken als dj in jungle

Baggio [BA.djo], legge [LEH.dje] – Een dubbele g wordt zowel vóór een i en e uitgesproken als dj in jungle

Gattuso [ga.TOE.so], Gollini [go.LIE.nie], Guglielmo [goe.LJEL.mo] – Een g wordt vóór een a, o en u altijd uitgesproken als g in goal

Biraghi [bie.RA.gie] – Een g wordt vóór een h wordt altijd uitgesproken als g in goal

Gl

Tagliatelle [ta.ljiea.TEL.le] – De altijd lastige gl-klank wordt uitgesproken als lj in miljonair

Gn

Gnocchi [NJOK.kie] – De in Nederland onbekende gn-klank wordt uitgesproken als nj in Spanje

Q

De q wordt in het Italiaans uitgesproken als koe: Quagliarella [koe.wa.lja.REH.la]

Sc

De sc-klank wordt in het Italiaans uitgesproken als sj in sjaal, behalve voor de klinkers a, o en u.

Sch

De sch-klank klinkt in alle gevallen exact hetzelfde: spreek deze uit als sk in ski. Bernardeschi wordt dus uitgesproken als Bernardeski, niet als Bernardesjki.

U

De u wordt in het Italiaans uitgesproken als oe: Juventus [joe.VEN.toes]

Z

De z wordt in het Italiaans uitgesproken als dz: Zaza [DZA.dza]

Klemtoon

De klemtoon ligt in het Italiaans doorgaans op de één-na-laatste lettergreep, kijk maar naar de volgende voorbeelden:

Rugani [roe.GA.nie], Chiellini [kjel.LIE.nie], Toldo [TOL.do], Lippi [LIP.pie], Conte [KON.te]

In sommige gevallen ligt de klemtoon echter op de laatste lettergreep, dit wordt gelukkig (bijna) altijd aangegeven door een accent. Zie de volgende voorbeelden:

Niccolò [nie.koh.LOH], Barillà [ba.rie.LA], Pellè [peh.LEH]

Dan zijn er ook nog situaties waarin de klemtoon op de twee-na-laatste lettergreep ligt, helaas wordt dit zelden aangegeven met een accent. Zie de volgende voorbeelden:

Stefano [STEE.fa.no], Mandragora [man.DRA.goh.ra], Criscito [KRIE.sjie.to]

Lastige Italiaanse namen

Hieronder vind je de namen waarbij het qua uitspraak soms misgaat. Dikgedrukt vind je de klanken die vaak niet helemaal goed worden uitgesproken.

(Ex-)spelers

Francesco Acerbi [fran.TSJES.ko a.TSJER.bie]

Nico Barella [nie.koh.LOH ba.REH.la]

Andrea Barzagli [an.DREE.ja bar.DZA.ljie]

Federico Bernardeschi [fee.de.RIE.ko ber.nar.DES.kie]

Davide Biraschi [DA.vie.deh bie.RAS.kie]

Giacomo Bonaventura [DJA.ko.mo bo.na.ven.TOE.ra]

Gianluigi Buffon [djan.loe.WIE.djie BOE.fon]

Mattia Caldara [ma.TIE.ja kal.DA.ra]

Antonio Candreva [an.TO.nie.jo kan.DREE.va]

Federico Chiesa [fee.de.RIE.ko KJEE.sa]

Domenico Criscito [doo.MEE.nie.ko KRIE.sjie.to]

Samuel Di Carmine [SA.moe.wel die KAR.mie.neh]

Simone Edera [sie.MO.neh EE.deh.ra]

Sebastiano Esposito [seh.bah.stie.JA.no es.PO.sie.to]

Paolo Fara [PAU.lo fa.ra.GO]

Sergio Floccari [SER.djo FLOK.ka.rie]

Roberto Gagliardini [ro.BER.to ga.ljiar.DIE.nie]

Emanuele Giaccherini [ee.ma.noe.WE.le DJA.keh.rie.nie]

Ciro Immobile [TSJIE.ro ie.MO.bie.leh]

Armando Izzo [ar.MAN.do IE.dzo]

Manuel Lazzari [MA.noe.wel LA.dza.rie]

Fabio Lucioni [FA.bi.jo loe.TSJO.nie]

Cesare Maldini [TSJEE.za.reh mal.DIE.nie]

Marco Mancosu [MAR.ko man.KO.soe]

Rolando Mandragora [ro.LAN.do man.DRA.goh.ra]

Vincenzo Millico [vien.TSJEN.dzo MIE.lie.ko]

Alberto Paloschi [al.BER.to pa.LOS.kie]

Graziano Pellè [gra.DZJA.no pel.LEH]

Jacopo Petriccione [JA.ko.po pet.rie.TSJO.ne]

Fabio Quagliarella [FA.bie.jo koewa.ljia.REL.la]

Giuseppe Rossi [DJOE.seh.pe ROS.sie]

Daniele Rugani [da.niej.EH.leh roe.GA.nie]

Gianluca Scamacca [djan.LOE.ka ska.MAK.ka]

Mattia De Sciglio [ma.TIE.ja de SJIE.ljie.jo]

Stefano Sensi [STEE.fa.no SEN.si]

Omar Sivori [OO.mar SIE.vo.rie]

Leonardo Spinazzola [lee.jo.NAR.do spie.na.DZO.la]

Mattia Zaccagni [ma.TIE.ja dza.KAN.jie]

Nico Zaniolo [nie.koh.LOH dzaan.JO.lo]

X

(Ex-)trainers & andere personen

Andrea Agnelli [an.DREE.ja an.JEL.lie]

Daniele Doveri [da.niej.EH.leh do.VEER.ie]

Davide Nicola [DA.vie.deh nie.KOO.la]

Fabio Paratici [FA.bie.jo pa.RA.tie.tsjie]

Mino Raiola [MIE.no RA.jo.la]

Andrea Stramaccioni [an.DREE.ja stra.ma.TSJO.nie]

X

Stadions & Curve

Curva Fiesole (Fiorentina) [KOER.va FJEE.so.leh]]

Stadio Artemio Franchi (Fiorentina) [STA.di.jo ar.TEE.mi.jo FRAN.kie]

X

Clubs & Plaatsnamen

Cagliari [KAA.lja.rie]

Genoa [DJEE.no.wa]

Lazio [LA.dzi.jo]

Modena [MO.deh.na]

Trapani [TRAA.pa.nie]

Udine [OE.die.neh]

X

Voetbaltermen

Panenka/stiftje: Cucchiaio [koe.KJA.jo]

Transfervrij: A parametro zero [a pa.RA.mee.tro DZEH.ro]

X

NB: Mis je nog iets? Laat het ons dan zo snel mogelijk weten! Kijk in de tussentijd misschien alvast eens op uitspraakdatabase Forvo.

Lo Stadio S02E42

Willem Haak spreekt – net voordat de Serie A weer gaat herstarten – met Ziggo Sport-commentator Emile Schelvis, ook bekend van het vroegere programma Studio Italia. Wisten jullie bijvoorbeeld dat Emile slechts driekwart Holland is? Na deze aflevering weten jullie dat zeker! Nu online:

iTunes: https://t.co/rwn2umakC7?amp=1

Spotify: https://t.co/zcngp2NFZf?amp=1

Milan en de tragiek van fancommentator Mauro Suma

Suma: "Vi rivelo cosa ha detto ieri Gazidis alla squadra"

In Italië hebben voetbalkijkers ieder duel de optie om de objectieve commentatoren in te ruilen voor de live verslaggeving van een fan. Bij duels van de rossoneri kunnen Milan-supporters sinds het seizoen 2007-08 ervoor kiezen om naar het commentaar van Mauro Suma te luisteren.

Fan

Suma is journalist en, bovenal, fan van Milan. Hij werkte in het verleden voor het officiële clubkanaal van de Rossoneri en heeft op 54-jarige leeftijd een meer dan verdienstelijke loopbaan achter de rug. Het is een carrière waarin hij in meerdere voetbalprogramma’s op de Italiaanse televisie te zien is geweest.

Normaliter wordt er van een journalist verwacht dat hij of zij zijn clubvoorkeur verbergt. In het geval van Suma gaat dit niet op. Sterker nog, kijkers kiezen voor zijn commentaar om extra met het duel mee te leven. Suma mag schreeuwen. Suma mag juichen. Suma mag de supportersliederen meezingen. Suma mag de tegenstander uitschelden. Dat klinkt als een droombaan.

Sinds begin dit deccennium is de baan van Suma echter langzaamaan veranderd in een kleine hel. Vanaf toen gaat het – zoals je waarschijnlijk weet – namelijk héél erg slecht met Milan. De Rossoneri wonnen geen enkele hoofdprijs meer, zijn naar de Italiaanse middenmoot afgezakt en kwalificeerden zich al jaren niet meer voor de Champions League. Door de jaren heen hebben de supporters van Milan het ontzettend vaak zwaar gehad. Suma was er bij ieder duel bij om hen van fancommentaar te voorzien.

Cesena

Het begon allemaal in 2012. Juventus en Milan streden dat seizoen om de titel. Met nog een paar speelrondes te gaan gingen de Bianconeri op bezoek bij Cesena. Juve had het lastig, maar kwam uiteindelijk met 1-0 voor.

Tientallen kilometers verderop gaf Mauro Suma commentaar bij het duel tussen Milan en Genoa, waar zijn Rossoneri op weg waren naar een overwinning. Bij een 1-0 stand voor Milan ging er een schok door San Siro. Cesena zou namelijk in blessuretijd gelijk hebben gemaakt tegen Juventus. Het bericht bereikte Suma. Deze ging direct uit zijn dak en schreeuwde: ‘Ha pareggiato il Cesena! Ha pareggiato il Cesena!’.

Het blijft een raadsel hoe en door wie het fake nieuws zo snel verspreid werd, maar Cesena bleek uiteindelijk niet gescoord te hebben. De overwinning van Juventus was niet eens meer in gevaar gekomen. Eindstand: 1-0. Een paar weken later won Juve de Scudetto. Bij het kampioensduel werd er lacherig over de misser Suma gezongen. Het bleek een voorbode voor de jaren erna, waarin Suma vooral onder de supporters van Juventus en Inter populair werd.

Ellende

Door de jaren heen heeft geen Milanista namelijk meer ellende voor zijn neus zien gebeuren dan Mauro Suma. Het leverde historisch commentaar op. Zo was de Suma erbij toen Milan in blessuretijd een gelijkmaker van Benevento-keeper Enrico Brignoli moest slikken, deed hij live verslag toen Inter-spits Mauro Icardi de derby van Milaan vorig seizoen diep in blessuretijd besliste (1-0) – waarbij hij aankondigde op dat moment te willen sterven: ‘Voglio morire adesso’ – en was hij de verslaggever van dienst toen Gianluigi Donnarumma tegen Pescara een terugspeelbal van Mario Pasalic over zijn voet heen liet stuiteren. Het eigen doelpunt deed Suma besluiten om zijn commentaarpositie boos te verlaten.

Het is slechts een kleine greep uit de woedeuitbarstingen van Suma. Keer op keer werd hij teleurgesteld. Keer op keer keerde hij terug om de Milanisti van commentaar te voorzien. Het is bijna tragisch. De ondergang van Milan heeft Suma een enorm bekend figuur gemaakt. Na de zoveelste nederlaag van de Rossoneri doen er altijd weer fragmenten van zijn woedende commentaar de ronde op de sociale media. Helaas lijken de prestaties van Milan voorlopig niet te verbeteren. Het zal de populariteit van Suma enkel ten goede komen.