De Scudetto van Maradona

Michael Steele via Getty Images

Dit artikel van de hand van Willem Haak verscheen in augustus 2017 in Staantribune.

Niemand op straat, alle restaurants dicht en enkel de wind maakt geluid. Het is de staat waarin Napels op 10 mei 1987 rond het middaguur verkeert. De stad is bloednerveus. Lukt het Napoli die middag om één punt of meer tegen Fiorentina te pakken, dan wordt het landskampioen van Italië en verovert het de Scudetto. Een prijs waarnaar de ondergewaardeerde en verguisde Napolitanen als zestig jaar smachten. Onder leiding van Diego Maradona zijn de partenopei dichterbij dan ooit.

Het sprookje begint in de zomer van 1986, wanneer Diego Maradona met Argentinië wereldkampioen wordt. Maradona verkeert de hele zomer in bloedvorm. De wereldster blinkt iedere wedstrijd uit, weet in totaal vijfmaal te scoren en wordt gekroond tot beste speler van het toernooi. Na afloop van met 3-2 gewonnen finale tegen West-Duitsland wordt Maradona geïnterviewd en geeft hij aan dat de wereldtitel niet alleen voor Argentinië is, maar ook voor Napels, alwaar hij in 1984 zijn tweede thuis vond.

De WK-zomer blijkt de perfecte opmaat voor een seizoen waarin Napoli de Serie A domineert. Met Maradona op ‘10’ zijn de partenopei de sterk voor iedereen. Vanaf speelronde zeven wordt Napoli gezien als titelkandidaat, wanneer de ploeg van trainer Ottavio Bianchi met 0-1 weet te winnen bij Roma. Maradona is de beste man van het veld en scoort het enige doelpunt. Hoogtepunt van het seizoen volgt echter twee weken later, wanneer Napoli aartsrivaal Juventus in het eigen Turijn verslaat. Uitslag: 1-3.

Dat Napoli uitgerekend in Turijn de koppositie overneemt, geeft de ploeg vleugels. Een titel – waar de Napolitaanse supporters al jaren naar smachten – blijkt erin te zitten. De overwinning op regerend landskampioen Juventus kweekt vertrouwen. Tot de veertiende speelronde blijft Napoli ongeslagen. Dat het dan onderuit gaat tegen Fiorentina, deert de ploeg niet. In een rechte lijn stevenen Maradona & co af op de Scudetto.

Dat het felbegeerde kampioenschap op 27 mei 1987 uitgerekend in een duel met Fiorentina kan worden veroverd, maakt de cirkel rond. In een uitverkocht San Paolo – dat op dat moment nog plek biedt aan 80.000 man en vier uur voor de wedstrijd al vol zit– wordt de vroege openingstreffer van Andrea Carnevale verwelkomd met een golf van opluchting. Het stadion ontploft. Fotografen rennen het veld op. Maradona juicht. Het gaat echt gebeuren. Napoli wordt landskampioen. Dat Fiorentina met een doelpunt van Roberto Baggio – Ja, Il Divin Codino voetbalde al – nog langszij komt, maakt niet meer uit. Napoli is kampioen en verovert voor het eerst in zijn historie de Scudetto. De stad ontploft.

Tijdens het titelfeest is Maradona het absolute centrum van attentie. Terwijl het volledige San Paolo zijn naam scandeert, is Pluisje bereid een paar vragen van een Italiaanse journalist te beantwoorden. Net als hij deed na het gewonnen wereldkampioenschap, besluit Maradona de titel aan Napels op te dragen: “Niet alleen de spelers en de staf zijn vandaag landskampioen geworden, maar ook Napels en alle Napolitanen. We hebben het samen gedaan. Dit is de mooiste dag van mijn leven.”

Wanneer Maradona vervolgens de Napolitaanse kleedkamer bereikt, besluit de aanvaller de microfoon van dezelfde journalist af te pakken. De Argentijn begint diverse spelers te interviewen, om vervolgens (wéér) uitgebreid toe te worden gezongen. Ditmaal door zijn eigen ploeggenoten:

“O mamma mamma mamma

o mamma mamma mamma

sai perche’ mi batte il corazon?

Ho visto Maradona

Ho visto Maradona

eh, mamma’, innamorato son!

O mamma mama mama mama

O mama mama mama

Weet je waarom mijn hart sneller klopt?

Ik heb Maradona gezien

Ik heb Maradona gezien

Eh, mama, ik ben verliefd!”

De hoofdrolspeler zelf doet vrolijk mee.

Een maand later weet Napoli ook de Coppa Italia te winnen, wanneer Atalanta over twee wedstrijden wordt verslagen in de finale. Maradona scoort niet, maar heeft de harten van de Napolitaanse support al lang veroverd. De veroverde landstitel is niet alleen van Napoli en Napels. Hij is vooral van Maradona.

Ciro leeft!

Paolo Bruno via Getty Images

Dit artikel van de hand van Willem Haak verscheen op 15 april 2015 bij Staantribune.

Met een 1 overwinning op Napoli boekte AS Roma op 4 april haar eerste thuiszege sinds 29 november 2014. Hoewel de Giallorossi met het verslaan van een directe concurrent een mooie stap in de richting van Champions League-kwalificatie zetten, werd de wedstrijd overschaduwd door het gedrag van de Romeinse aanhang. Met diverse spandoeken, waaronder een met de tekst “Treurig: geld slaan uit iemands dood met boeken en interviews”, liet de Curva Sud zich immers zeer negatief uit over de moeder van Ciro Esposito, een Napoli-supporter die voorafgaand aan de bekerfinale van vorig seizoen werd vermoord. Vermoedelijke dader: Roma-ultra Daniele De Santis.

Met de finale van Coppa Italia tussen Fiorentina en Napoli wordt Rome, waar sinds jaar en dag de bekerfinale wordt gehouden, begin mei 2014 overspoeld met voetbalfans. Ook Ciro Esposito (29) reist met een aantal Napolitani af naar Stadio Olimpico. Wanneer de groep supporters het stadion nadert, worden zij bekogeld met enkele rookbommen. Volgens een onderzoek van de Italiaanse veiligheidsdienst handelt de waarschijnlijke dader Daniele De Santis (48) alleen en is hij er alleen op uit de Napolitaanse fans te provoceren. Dat lukt hem.

Nadat De Santis de rookbommen afvuurt en een reactie ontlokt, rent hij weg. Achtervolgd door met ijzeren stokken bewapende Napolitanen probeert de Romein weg te komen. In deze vlucht gaat De Santis, ex-leider van de ultras van Roma en mede-verantwoordelijke voor het staken van de Romeinse derby van 2001, echter onderuit. Tegelijkertijd schreeuwt hij: “Nu vermoord ik jullie allemaal.” Volgens de Italiaanse veiligheidsdienst trekt de Roma-ultra vervolgens zijn pistool en lost hij vier schoten. Dat er geen vijfde, zesde en zevende schot klinkt, ligt niet aan de schutter, maar aan het blokkerende wapen. Op dat moment zijn er al drie Napolitanen geraakt. Een supporter, Ciro Esposito, overleeft de aanval niet en sterft anderhalve maand later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.De gevolgen van de ongeregeldheden zijn groot. Zo wordt de finale van de Coppa Italia met 45 minuten uitgesteld, dreigen Napolitaanse ultras wraak te nemen en, bovenal, verliest het Napolitaanse Scampia met Esposito een van haar zoons. De Santis, die ook gewond raakt, weet te te ontkomen en belandt zwaargewond in het ziekenhuis. De volgende dag wordt de Romanista in hechtenis genomen.

Hoewel De Santis al maanden geleden toegaf de trekker te hebben overgehaald, is het proces nog steeds niet begonnen. Desondanks is er tot op de dag van vandaag volop aandacht voor de dood van de Napoli-supporter. Antonella Leardi, moeder van Esposito, richtte zelfs een goed doel op, met als naam ‘Ciro Vive’ (Ciro Leeft).Om zoveel mogelijk geld in te zamelen om het verhaal van haar zoon te kunnen vertellen, zoekt Leardi vaak de media op en schrijft ze een boek. Dit tot irritatie van de harde kern van AS Roma. Tijdens het duel met Napoli op 4 april, tonen de ultras diverse provocerende spandoeken, met teksten als: “Treurig: geld slaan uit iemands dood met boeken en interviews. Komt er nu ook een film?”, “Er zijn mensen die huilen na het verlies van een zoon. U slaat er een slaatje uit” en “Daniele (De Santis, red.) is met ons”. Na een felle reactie  van politici distantieert het bestuur van Roma zich al snel van de provocerende teksten. Desondanks wordt de Curva Sud voor slechts één wedstrijd gesloten en legt de Italiaanse voetbalbond de Giallorossi een magere boete op.

Het politieonderzoek naar de dood van Ciro Esposito is nagenoeg afgerond. De vermoedelijke dader Daniele De Santis zal dan ook snel worden berecht en kan een lange straf tegemoet zien. Napels en Rome kijken mee. ‘De Engel van Scampia’ mag dan al maanden geleden zijn begraven, nog steeds werpt zijn geest een schaduw over het Italiaanse voetbal. Ciro leeft. Misschien wel meer dan ooit.